Groupe

Chăm Sóc Cây Ăn Quả Sau Thu Hoạch: Nền Tảng Quan Trọng Cho Vụ Mùa Bền Vững

Cây ăn quả hiện đang giữ vai trò quan trọng trong cơ cấu sản xuất nông nghiệp của nhiều địa phương, không chỉ mang lại giá trị kinh tế cao mà còn góp phần ổn định sinh kế, nâng cao thu nhập cho hàng chục nghìn hộ nông dân. Với tổng diện tích khoảng 85.000 ha cây ăn quả các loại, sản lượng năm 2025 đạt trên 500.000 tấn, ngành cây ăn quả đã và đang trở thành trụ cột trong chiến lược phát triển nông nghiệp hàng hóa, xóa đói giảm nghèo và xây dựng vùng chuyên canh tập trung. Tuy nhiên, để duy trì năng suất ổn định và chất lượng quả qua từng năm, công tác chăm sóc cây ăn quả sau thu hoạch đóng vai trò đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định đến sự sinh trưởng và khả năng cho quả của vụ tiếp theo.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: gia công nhân giống cấy mô

Ý Nghĩa Của Việc Chăm Sóc Cây Ăn Quả Sau Thu Hoạch

Sau một vụ thu hoạch kéo dài, cây ăn quả thường bị suy kiệt do đã tiêu hao nhiều dinh dưỡng để nuôi quả. Nếu không được chăm sóc, phục hồi kịp thời, cây sẽ dễ bị sâu bệnh tấn công, chồi non phát triển yếu, khả năng ra hoa đậu quả cho vụ sau giảm rõ rệt. Chăm sóc cây ăn quả sau thu hoạch giúp cây nhanh chóng tái tạo bộ rễ, phục hồi sinh lực, tích lũy dinh dưỡng và tạo tiền đề vững chắc cho quá trình phân hóa mầm hoa trong giai đoạn tiếp theo.

Dọn Vệ Sinh Vườn Sau Thu Hoạch

Một trong những công việc đầu tiên và bắt buộc sau khi thu hoạch là vệ sinh vườn cây. Nông dân cần tiến hành thu gom toàn bộ cỏ dại, lá rụng, cành khô và những quả còn sót lại trên cây hoặc dưới mặt đất. Đây chính là nơi trú ẩn lý tưởng của nhiều loại sâu bệnh như rệp, ruồi đục quả, nấm bệnh và vi khuẩn gây hại.

Việc dọn sạch vườn không chỉ giúp hạn chế nguồn bệnh lây lan mà còn tạo môi trường thông thoáng, thuận lợi cho quá trình chăm sóc và bón phân về sau. Đối với những vườn cây lâu năm, công tác vệ sinh càng cần được thực hiện kỹ lưỡng và thường xuyên hơn.

Cắt Tỉa Cành Tạo Tán Hợp Lý

Sau thu hoạch, cây ăn quả cần được cắt tỉa để loại bỏ những cành già, cành sâu bệnh, cành khô yếu hoặc những cành mọc rậm bên trong tán. Việc cắt tỉa đúng kỹ thuật giúp cây thông thoáng, tăng khả năng quang hợp, hạn chế sâu bệnh và kích thích cây đâm chồi mới khỏe mạnh.

Đối với các loại cây như xoài, nhãn, mận, việc tạo tán cân đối còn giúp cây phân bố dinh dưỡng đồng đều, nâng cao hiệu quả ra hoa, đậu quả trong vụ kế tiếp. Thời điểm cắt tỉa thích hợp nhất là ngay sau khi thu hoạch xong, tránh để cây mang nhiều cành yếu kéo dài sang giai đoạn phục hồi.

Bón Phân Phục Hồi Sau Thu Hoạch

Bón phân là khâu then chốt trong quá trình chăm sóc cây ăn quả sau thu hoạch. Theo khuyến cáo của ngành chuyên môn, tùy từng loại cây và độ tuổi sinh trưởng mà lượng phân bón cần được điều chỉnh phù hợp.

Đối với cây ăn quả từ 4 đến 5 năm tuổi, cần bón khoảng 10–15 kg phân hữu cơ hoai mục cho mỗi gốc đối với cây có múi; riêng cây xoài, nhãn nên bón từ 12–15 kg phân hữu cơ/gốc. Với cây lâu năm từ 10 đến 12 năm tuổi, lượng phân hữu cơ cần tăng lên khoảng 20 kg/gốc, kết hợp bổ sung thêm phân NPK với liều lượng khoảng 3 kg/gốc để tăng sức đề kháng, phục hồi bộ rễ và thân cành.

Thời điểm bón phân phục hồi thường rơi vào khoảng tháng 8, sau đó tiếp tục bón thúc vào tháng 9–10 để giúp cây ra chồi mới, đồng thời kết hợp phòng trừ sâu bệnh hiệu quả.

Sử Dụng Phân Bón Lá Và Vôi Bột

Ngoài phân bón gốc, bà con nông dân có thể kết hợp phun phân bón lá để kích thích lá non phát triển đồng đều, xanh khỏe và tăng khả năng quang hợp. Phân bón lá nên được sử dụng với liều lượng hợp lý, tránh lạm dụng gây phản tác dụng.

Việc sử dụng vôi bột rải quanh gốc cây cũng mang lại nhiều lợi ích như khử trùng đất, tiêu diệt mầm bệnh tồn dư và cân bằng độ pH trong đất. Đây là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, đặc biệt phù hợp với những vườn cây có dấu hiệu chua đất hoặc nhiễm nấm bệnh kéo dài.

Quản Lý Sâu Bệnh Sau Thu Hoạch

Sau thu hoạch là giai đoạn cây dễ bị sâu bệnh tấn công do sức đề kháng suy giảm. Các loại sâu hại phổ biến như rệp sáp, sâu đục thân, ruồi đục quả và nấm mốc cần được theo dõi chặt chẽ. Nông dân nên thường xuyên kiểm tra vườn để phát hiện sớm và xử lý kịp thời.

Ưu tiên sử dụng các loại thuốc bảo vệ thực vật sinh học, chế phẩm vi sinh hoặc các biện pháp tự nhiên như bẫy pheromone nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường và đảm bảo an toàn cho hệ sinh thái vườn cây. Việc tưới nước hợp lý, giữ ẩm vừa đủ cũng góp phần giúp cây phục hồi nhanh và hạn chế sâu bệnh phát sinh.

Rà Soát, Cải Tạo Và Tái Canh Vườn Cây

Đối với các vườn cây ăn quả có múi đang bước vào giai đoạn cuối chu kỳ sinh trưởng, việc rà soát những cây bị thoái hóa, năng suất thấp là rất cần thiết. Từ đó, nông dân có thể chủ động kế hoạch trồng thay thế hoặc ghép cải tạo bằng giống mới chất lượng cao.

Trong quá trình này, việc lựa chọn địa chỉ vườn cây giống uy tín, cung cấp cây giống khỏe mạnh, rõ nguồn gốc sẽ giúp nâng cao tỷ lệ sống và hiệu quả đầu tư lâu dài cho nhà vườn.

Vai Trò Của Công Tác Tập Huấn Và Hướng Dẫn Kỹ Thuật

Tại các địa phương có diện tích cây ăn quả lớn như Mai Sơn, Mường Cơi, Mường Bú…, chính quyền và ngành chuyên môn đã tích cực tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc cây ăn quả sau thu hoạch. Mỗi năm có trên 10.000 lượt nông dân tham gia các chương trình này, góp phần nâng cao nhận thức, trình độ canh tác và hiệu quả sản xuất.

Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, nhiều vườn cây đã được phục hồi tốt, kéo dài tuổi thọ, ổn định năng suất và nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường.

Chăm sóc cây ăn quả sau thu hoạch không chỉ là một khâu kỹ thuật đơn lẻ mà là cả một quá trình liên tục, đòi hỏi sự kiên trì, hiểu biết và áp dụng đúng phương pháp. Làm tốt công tác này sẽ giúp nông dân có thêm những vụ mùa bội thu, nâng cao giá trị nông sản, tăng thu nhập và từng bước xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, bền vững, hướng tới mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.

Dừa sáp cấy mô đầu tiên cho trái: Hiệu quả kinh tế gấp 5 – 10 lần so với trồng dừa sáp truyền thống

Dừa sáp – đặc sản nông nghiệp làm nên thương hiệu Trà Vinh

Dừa sáp từ lâu đã được xem là một trong những loại trái cây đặc sản nổi tiếng nhất của tỉnh Trà Vinh, đặc biệt tập trung tại huyện Cầu Kè. Không chỉ mang giá trị kinh tế cao, dừa sáp còn góp phần tạo dựng thương hiệu nông sản riêng có cho địa phương. Điểm khác biệt lớn nhất của dừa sáp so với dừa thông thường nằm ở phần cơm dừa đặc sệt, dẻo quánh, có mùi thơm tự nhiên, hàm lượng dầu và giá trị dinh dưỡng cao hơn hẳn. Chính vì vậy, dừa sáp luôn được thị trường ưa chuộng, giá bán ổn định ở mức cao và ít bị phụ thuộc vào biến động cung cầu.

Tuy nhiên, song song với tiềm năng kinh tế lớn, dừa sáp cũng đặt ra nhiều thách thức trong quá trình nhân giống và mở rộng diện tích trồng. Đặc tính di truyền đặc biệt khiến loại cây này không thể phát triển theo các phương pháp nhân giống truyền thống như nhiều loại cây ăn trái khác.

Bạn đọc có thể tham khảo thêm nội dung tiếp theo để có cái nhìn đầy đủ và cụ thể hơn: cơ sở nuôi cấy mô thực vật

Bài toán nan giải từ phương pháp nhân giống truyền thống

Theo Thạc sĩ Nguyễn Ngọc Trai, quyền Giám đốc Trung tâm Sinh học ứng dụng thuộc Khoa Nông nghiệp – Thủy sản, Trường Đại học Trà Vinh, trái dừa sáp không thể nảy mầm trong điều kiện tự nhiên. Do đó, người trồng buộc phải sử dụng trái dừa không sáp để làm giống. Cách làm này dẫn đến hệ quả là tỷ lệ trái sáp trong mỗi quày chỉ đạt tối đa khoảng 25%.

Điều này đồng nghĩa với việc dù chăm sóc tốt, đầu tư nhiều công sức và chi phí, nhưng người trồng vẫn không thể kiểm soát được tỷ lệ trái sáp thu hoạch. Hiệu quả kinh tế vì thế bị hạn chế, khó đáp ứng mục tiêu phát triển vùng trồng dừa sáp theo hướng hàng hóa, quy mô lớn.

Cấy phôi dừa sáp – bước đột phá trong nhân giống

Nhằm tháo gỡ nút thắt lớn nhất của cây dừa sáp, trong nhiều năm qua, các nhà khoa học Trường Đại học Trà Vinh đã tập trung nghiên cứu và hoàn thiện quy trình nuôi cấy phôi dừa sáp. Kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp này giúp nâng tỷ lệ trái sáp trên quày lên trên 85%, tạo ra sự khác biệt mang tính đột phá so với phương pháp nhân giống truyền thống.

Quy trình nhân giống bằng cấy phôi đã được đăng ký sở hữu trí tuệ, với tỷ lệ thành công đạt khoảng 63%, tức là cứ 100 phôi thì có thể tạo ra 63 cây giống. Từ năm 2011 đến nay, cây giống dừa sáp cấy phôi đã được Trường Đại học Trà Vinh thương mại hóa và phân phối rộng rãi cho người sản xuất thông qua các kênh liên kết và trung tâm cây giống lớn nhất của khu vực.

Trung bình mỗi năm, khoảng 5.000 cây giống dừa sáp cấy phôi được chuyển giao đến tay nông dân. Thực tế sản xuất cho thấy mô hình trồng dừa sáp cấy phôi mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội, giúp người trồng chủ động hơn trong sản xuất và ổn định đầu ra.

Hiệu quả kinh tế vượt trội từ dừa sáp cấy phôi

Ông Nguyễn Văn Sử, Chủ tịch Hội đồng quản trị Hợp tác xã Dừa sáp Hòa Tân, huyện Cầu Kè, cho biết dừa sáp cấy phôi có chu kỳ sinh trưởng và ra trái tương tự dừa thông thường, mỗi tháng có thể thu hoạch một quày. Điều quan trọng là tỷ lệ trái sáp trong mỗi quày rất cao, giúp tăng mạnh doanh thu so với dừa sáp trồng theo phương pháp truyền thống.

Hiện nay, giá dừa sáp loại I trên thị trường dao động khoảng 100.000 đồng mỗi trái, loại II khoảng 60.000 đồng mỗi trái. Với dừa sáp truyền thống, hiệu quả kinh tế trung bình đạt khoảng 100 triệu đồng mỗi hecta. Trong khi đó, dừa sáp cấy phôi có thể cho hiệu quả sản xuất cao gấp 10 – 20 lần so với trồng dừa thường và gấp 5 – 10 lần so với trồng dừa sáp truyền thống.

Đáng chú ý, thương lái thu mua dừa sáp dựa hoàn toàn vào chất lượng trái, không phân biệt dừa sáp truyền thống hay dừa sáp cấy phôi. Điều này tạo niềm tin lớn cho người trồng, thúc đẩy quá trình chuyển đổi cơ cấu vườn dừa. Nhiều hộ dân đã mạnh dạn chặt bỏ những cây dừa già cỗi, trái nhỏ, kém hiệu quả để trồng xen canh dừa sáp cấy phôi, từng bước nâng cao giá trị vườn cây.

Giá cây giống cao và nhu cầu giảm chi phí đầu tư

Mặc dù mang lại lợi nhuận cao, nhưng giá cây giống dừa sáp cấy phôi hiện nay vẫn là rào cản lớn đối với nhiều nông hộ. Giá bán trên thị trường dao động từ 800.000 đồng đến 1,2 triệu đồng mỗi cây, tùy theo đơn vị sản xuất. Riêng cây giống do Trường Đại học Trà Vinh cung cấp có mức giá thấp hơn, từ 700.000 đến 800.000 đồng mỗi cây, nhưng vẫn được xem là cao so với khả năng đầu tư của phần đông người dân.

Chi phí cây giống lớn khiến quá trình cải tạo vườn dừa sáp theo hướng chuyên canh diễn ra chậm, chưa thể nhân rộng trên diện rộng. Thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nghiên cứu các phương pháp nhân giống mới, giúp tạo ra cây giống chất lượng cao với giá thành thấp hơn, phù hợp với nhu cầu thực tiễn sản xuất.

Nuôi cấy mô – hướng đi chiến lược để hạ giá thành cây giống

Bên cạnh thành công trong lĩnh vực cấy phôi, Trường Đại học Trà Vinh tiếp tục được Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phê duyệt đề tài trọng điểm cấp Bộ “Nghiên cứu nhân giống dừa bằng công nghệ nuôi cấy mô tế bào và kỹ thuật thâm canh dừa trồng giống nuôi cấy mô”, với tổng kinh phí 10,5 tỷ đồng, triển khai trong giai đoạn 2017 – 2022.

So với cấy phôi, nuôi cấy mô dừa sáp là một quá trình phức tạp và đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao hơn. Tuy nhiên, ưu điểm nổi bật của phương pháp này là tạo ra cây con đồng đều về mặt di truyền, giữ nguyên các đặc tính ưu việt của cây mẹ và có tiềm năng nhân giống với số lượng lớn.

Sau 5 năm nghiên cứu, các nhà khoa học đã lựa chọn được vật liệu và môi trường phù hợp để tạo mô sẹo, biệt hóa phôi vô tính và tái sinh cây con. Đồng thời, quy trình đưa cây dừa nuôi cấy mô ra trồng và chăm sóc tại nhà lưới, vườn ươm cũng đã được thiết lập hoàn chỉnh. Kết quả bước đầu cho thấy đề tài đã tạo ra 300 cây dừa sáp in vitro và 200 cây dừa sáp cấy mô ngoài vườn ươm.

Triển vọng phát triển ngành hàng dừa sáp trong tương lai

Đây được xem là nghiên cứu đầu tiên tại Việt Nam đạt được thành công trong nuôi cấy mô cây dừa nói chung và dừa sáp nói riêng, được Hội đồng nghiệm thu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đánh giá cao. Thành công của giai đoạn 1 đã tạo nền tảng quan trọng để tiếp tục triển khai giai đoạn 2, với mục tiêu nâng hệ số nhân giống lên 50, hoàn thiện quy trình và tiến tới sản xuất cây giống dừa sáp cấy mô ở quy mô công nghiệp.

Khi giá thành cây giống có thể hạ xuống dưới 100.000 đồng mỗi cây, người dân sẽ dễ dàng tiếp cận nguồn giống thông qua các trung tâm cây giống lớn nhất, từ đó mở rộng diện tích trồng, hình thành vùng chuyên canh dừa sáp bền vững. Đây chính là chìa khóa để đưa dừa sáp Trà Vinh trở thành ngành hàng nông sản chủ lực, đủ khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường trong nước và hướng tới xuất khẩu với số lượng lớn trong tương lai.

Trong bối cảnh nhu cầu giống cây trồng ngày càng tăng cao, việc tìm kiếm một đơn vị uy tín chuyên cung cấp cây giống chất lượng, nguồn gốc rõ ràng và ứng dụng công nghệ cao đang trở thành mối quan tâm hàng đầu của người làm nông nghiệp trên khắp Việt Nam. Vì vậy, ViGen.vn – Trung tâm cây giống ViGen là đơn vị chuyên cung cấp giống cây trồng, giống cây và cây giống Việt Nam ứng dụng công nghệ cao, đặc biệt là cây giống cấy mô, với nguồn cung ổn định từ trại cây giống, trại giống cây trồng đạt chuẩn, phân phối cây giống giá sỉ và bán cây giống qua hệ thống đại lý toàn quốc, giúp khách hàng dễ dàng tìm được địa chỉ mua cây giống uy tín khi cần mua cây giống ở đâu, từ nhà sản xuất cây giống đến nguồn cung cây giống chất lượng cao.